K vitamini denildiğinde genellikle tek bir vitaminden söz edildiği düşünülse de K vitamininin farklı formları bulunur. Bunların başında K1 ve K2 vitamini gelir. K2 vitamini ise kendi içerisinde farklı formlara ayrılır ve özellikle MK-4 ve MK-7 isimleriyle takviye edici gıda etiketlerinde karşımıza çıkabilir.
Peki, K2 vitamini nedir ve hangi besinlerde bulunur? K2 vitamini, menakinon olarak adlandırılan K vitamini formlarından oluşur. Fermente gıdalar ve bazı hayvansal kaynaklı besinler K2 vitamini içerebilir.
K2 vitaminini daha yakından tanımak için öncelikle K vitamininin farklı formlarını ve ürün etiketlerinde kullanılan isimleri incelemek gerekir.
K2 Vitamini Nedir?
K2 vitamini, K vitamini ailesinde yer alan ve genel olarak menakinon adı verilen bileşiklerden oluşan bir vitamin formudur.
Yağda çözünen vitaminlerden biri olan K vitamininin beslenme açısından öne çıkan iki temel grubu K1 ve K2’dir.
K1 vitamini fillokinon, K2 vitamini ise menakinon olarak adlandırılır.
Ancak K2 vitamini de tek bir yapıdan oluşmaz. Menakinonların farklı çeşitleri vardır ve bunlar genellikle MK harfleri ve ardından gelen bir sayı ile ifade edilir.
Takviye edici gıda etiketlerinde en sık karşılaşılan K2 formları arasında MK-4 ve MK-7 bulunur.
K1 ve K2 Vitamini Arasındaki Fark Nedir?
K1 ve K2 aynı K vitamini ailesinde yer almalarına rağmen kimyasal yapıları ve doğal olarak bulundukları besin kaynakları açısından birbirlerinden ayrılır.
K1 Vitamini Nedir?
K1 vitamini, diğer adıyla fillokinon, özellikle bitkisel kaynaklı besinlerde bulunan K vitamini formudur.
Ispanak, kara lahana, brokoli ve farklı yeşil yapraklı sebzeler K1 vitamini içerebilir.
Dolayısıyla sebze ağırlıklı beslenmede karşılaşılan K vitamini formunun önemli bir bölümü K1 olabilir.
K2 Vitamini Nedir?
K2 vitamini ise menakinonlar olarak adlandırılan bileşik grubudur.
K2 vitamininin besin kaynakları K1’den farklılık gösterebilir. Fermente gıdalar ve bazı hayvansal kaynaklı besinler K2 vitamini içerebilir.
K2 vitamini kendi içerisinde de farklı menakinon türlerine ayrıldığı için ürün etiketlerinde yalnızca “K2 vitamini” değil, “MK-4” veya “MK-7” gibi ifadeler de görülebilir.
MK-4 ve MK-7 Nedir?
K2 vitamini hakkında araştırma yaparken en sık karşılaşılan kavramlardan ikisi MK-4 ve MK-7‘dir.
Buradaki “MK”, menakinon ifadesinin kısaltmasıdır. Ardından gelen sayı ise molekülün kimyasal yapısındaki yan zincire ilişkin bir sınıflandırmayı ifade eder.
K2 Vitamini MK-4 Nedir?
MK-4, K2 vitamininin menakinon formlarından biridir.
Bazı hayvansal kaynaklı gıdalarda bulunabilir. Takviye edici gıdalarda da K2 vitamini kaynağı olarak MK-4 formuyla karşılaşılabilir.
Bir ürünün hangi K2 vitamini formunu içerdiğini öğrenmek için içerik listesinin incelenmesi gerekir.
K2 Vitamini MK-7 Nedir?
MK-7 de K2 vitamininin menakinon formlarından biridir.
Özellikle bazı fermente gıdalarla ilişkilendirilen bir K2 vitamini formudur. Takviye edici gıda etiketlerinde de “Vitamin K2 (MK-7)” veya benzeri ifadeler görülebilir.
MK-4 ve MK-7 aynı K2 vitamini ailesinde bulunmakla birlikte kimyasal yapıları birbirinden farklıdır.
K2 Vitamini Hangi Besinlerde Bulunur?
K2 vitamininin besin kaynakları K1 vitamininden farklılık gösterebilir.
K2 vitamini içeren besinler arasında genel olarak:
- Natto gibi fermente soya ürünleri
- Bazı peynir çeşitleri
- Fermente gıdalar
- Yumurta sarısı
- Bazı et ve hayvansal kaynaklı ürünler
sayılabilir.
Ancak her gıdanın içerdiği K2 vitamini miktarı ve K2 formu aynı değildir.
Özellikle fermente ürünlerde kullanılan mikroorganizmalar, üretim ve fermantasyon süreçleri besinin içeriğinde farklılıklara neden olabilir.
Natto K2 Vitamini İçerir mi?
K2 vitamini denildiğinde en sık adı geçen gıdalardan biri nattodur.
Natto, fermente edilmiş soya fasulyesinden hazırlanan geleneksel bir Japon yiyeceğidir. Fermantasyon süreci nedeniyle K2 vitamini, özellikle de MK-7 formuyla ilişkilendirilen besinler arasında yer alır.
Ancak natto Türkiye’deki geleneksel beslenme düzeninde yaygın tüketilen bir gıda değildir. Bu nedenle K2 vitamini kaynakları araştırılırken yalnızca nattoya odaklanmak yerine farklı besinlerin de değerlendirilmesi mümkündür.
Peynirlerde K2 Vitamini Bulunur mu?
Bazı peynir çeşitleri K2 vitamini içerebilir.
Ancak tüm peynirlerin aynı miktarda K2 vitamini içerdiğini söylemek doğru değildir. Peynirin üretim yöntemi, kullanılan kültürler, fermantasyon ve olgunlaşma süreçleri besin bileşimini etkileyebilir.
Bu nedenle “peynir K2 vitamini içerir” ifadesi genel bir bilgi olarak değerlendirilmeli; her peynir çeşidinin eşit miktarda K2 sağladığı düşünülmemelidir.
Peynir ayrıca yağ, protein, tuz ve farklı besin ögelerini de içerebildiği için yalnızca K2 vitamini üzerinden değerlendirilmemelidir.
Yumurta K2 Vitamini İçerir mi?
Yumurta, özellikle yumurta sarısı, K2 vitamini içerebilen hayvansal kaynaklı besinlerden biridir.
Ancak yumurtadaki K2 vitamini miktarı çeşitli faktörlere göre değişiklik gösterebilir.
Yumurta aynı zamanda protein, yağ, vitamin ve mineraller içeren bir besindir. Bu nedenle genel besin profili içerisinde değerlendirilmesi daha uygun olur.
Fermente Besinlerde Neden K2 Vitamini Bulunabilir?
K2 vitamininin bazı formları bakteriyel süreçlerle ilişkilidir. Bu nedenle belirli fermantasyon yöntemleriyle üretilen gıdalarda K2 vitamini bulunabilir.
Ancak “fermente edilmiş her gıda yüksek miktarda K2 içerir” şeklinde bir genelleme yapmak doğru değildir.
Fermentasyonda kullanılan mikroorganizma türü, ham madde, üretim süresi ve diğer üretim koşulları nihai ürünün içeriğini etkileyebilir.
Bu nedenle K2 vitamini söz konusu olduğunda fermente gıdaların birbirinden farklı olabileceği unutulmamalıdır.
K2 Vitamini ve K Vitamini Aynı mı?
K2 vitamini, K vitamininden tamamen farklı bir vitamin değildir. K vitamini ailesinin bir formudur.
K vitamini genel olarak farklı kimyasal formları kapsayan bir isimdir.
Beslenme açısından yaygın olarak karşılaşılan ayrım şu şekildedir:
K1 vitamini = Fillokinon
K2 vitamini = Menakinonlar
K2 vitamininin altında ise MK-4, MK-7 ve diğer menakinon çeşitleri bulunabilir.
Bu nedenle bir ürünün ambalajında yalnızca “K vitamini” yazması ile “K2 vitamini (MK-7)” yazması aynı ayrıntı düzeyinde bilgi sağlamaz.
K2 Vitamini Takviyelerinde MK-4 ve MK-7 Nasıl Anlaşılır?
K2 vitamini içeren bir takviye edici gıdanın hangi formu kullandığını öğrenmenin en kolay yollarından biri ürünün içerik listesini incelemektir.
Etikette:
Vitamin K2 (MK-4)
veya
Vitamin K2 (MK-7)
gibi ifadeler bulunabilir.
Bazı ürünlerde ise “menakinon-4” veya “menakinon-7” şeklinde daha açık kimyasal isimlendirmeler kullanılabilir.
Ürünleri karşılaştırırken yalnızca “K2 içerir” ifadesine değil, kullanılan forma ve günlük porsiyonda sağlanan miktara da bakmak gerekir.
K2 ve D3 Vitamini Neden Aynı Ürünlerde Bulunabilir?
Takviye edici gıda etiketlerini incelerken D3 ve K2 vitamini kombinasyonuyla karşılaşmak mümkündür.
Bu durum, farklı vitaminlerin aynı ürün formülünde birlikte kullanılabilmesinden kaynaklanır. Ancak bir üründe D3 ve K2 vitamininin birlikte bulunması, tüm D vitamini veya K vitamini takviyelerinin bu iki bileşeni birlikte içermesi gerektiği anlamına gelmez.
Ürünlerin formülleri birbirinden farklıdır.
Bu nedenle D3 + K2 içeren bir takviye edici gıda incelenirken her iki vitaminin formu ve günlük porsiyonda sağlanan miktarı ayrı ayrı değerlendirilmelidir.
Örneğin D vitamini tarafında D3 yani kolekalsiferol, K vitamini tarafında ise K2’nin MK-7 formu kullanılabilir.
K2 Vitamini İçeren Takviye Edici Gıdaların Etiketinde Nelere Bakılmalı?
K2 vitamini içeren ürünler karşılaştırılırken yalnızca ambalajın ön yüzündeki ifadeler üzerinden değerlendirme yapılmamalıdır.
K2 Vitamininin Formunu Kontrol Edin
İlk olarak K2 vitamininin hangi formda bulunduğuna bakılabilir.
Ürün MK-4 veya MK-7 içerebilir. Etiket üzerinde kullanılan form açıkça belirtilmişse ürünleri karşılaştırmak daha kolay hale gelir.
Günlük Porsiyondaki Miktara Bakın
Takviye edici gıdalarda içerik miktarı günlük porsiyon üzerinden değerlendirilmelidir.
İki farklı ürünün her ikisinin de K2 vitamini içermesi, aynı miktarda K2 vitamini sağladıkları anlamına gelmez.
Diğer Bileşenleri İnceleyin
K2 vitamini tek başına sunulabileceği gibi farklı vitamin ve minerallerle aynı formülde de bulunabilir.
Örneğin K2 ve D3 vitaminini birlikte içeren ürünlerle karşılaşılabilir.
Bu nedenle ürünün yalnızca K2 miktarına değil, içerik listesinin tamamına bakılması önemlidir.
Kullanım Bilgilerini Kontrol Edin
Ürünün tavsiye edilen günlük porsiyonu ve diğer kullanım bilgileri ambalaj üzerinden kontrol edilmelidir.
Takviye edici gıdalarda tavsiye edilen günlük porsiyon aşılmamalıdır.
K2 Vitamini Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
K2 vitamini nedir?
K2 vitamini, K vitamini ailesinde yer alan ve menakinon olarak adlandırılan bileşiklerden oluşan bir vitamin formudur. K2 vitamini kendi içerisinde MK-4, MK-7 ve farklı menakinon formlarına ayrılabilir.
K2 vitamini hangi besinlerde bulunur?
K2 vitamini natto gibi bazı fermente gıdalarda, bazı peynir çeşitlerinde, yumurta sarısında ve bazı hayvansal kaynaklı besinlerde bulunabilir.
K1 ve K2 vitamini aynı mı?
Hayır. Her ikisi de K vitamini ailesinin üyeleridir ancak farklı kimyasal formlardır. K1 vitamini fillokinon, K2 vitamini ise menakinon olarak adlandırılır.
MK-7 nedir?
MK-7, K2 vitamininin menakinon formlarından biridir. Özellikle natto gibi bazı fermente gıdalarla ilişkilidir ve takviye edici gıdalarda da kullanılabilir.
MK-4 nedir?
MK-4, K2 vitamininin farklı bir menakinon formudur. Bazı hayvansal kaynaklı besinlerde bulunabilir ve takviye edici gıdalarda K2 kaynağı olarak kullanılabilir.
K2 vitamini peynirde bulunur mu?
Bazı peynir çeşitleri K2 vitamini içerebilir. Ancak peynirlerin K2 miktarları üretim ve fermantasyon süreçlerine bağlı olarak farklılık gösterebilir.
K2 ve D3 aynı vitamin midir?
Hayır. K2, K vitamini ailesine; D3 ise D vitamini ailesine aittir. D3 vitamininin kimyasal adı kolekalsiferoldür. K2 vitamini ise menakinonlardan oluşur.
K2 ve D3 birlikte bulunabilir mi?
Evet. Bazı takviye edici gıdaların formüllerinde D3 ve K2 vitamini birlikte bulunabilir. Ancak ürünlerin içerikleri aynı olmadığından etiket bilgilerinin ayrı ayrı incelenmesi gerekir.
K2 Vitamini Kaynaklarını ve Formlarını Değerlendirirken Nelere Dikkat Edilmeli?
K2 vitamini, K vitamini ailesinin menakinon olarak adlandırılan formudur. K2 vitamini kendi içerisinde farklı çeşitlere ayrılır ve takviye edici gıda etiketlerinde özellikle MK-4 ve MK-7 isimleriyle karşılaşılabilir.
Beslenme açısından bakıldığında natto gibi bazı fermente ürünler, bazı peynir çeşitleri, yumurta sarısı ve çeşitli hayvansal kaynaklı besinler K2 vitamini içerebilir.
Bir K2 vitamini takviyesi değerlendirilirken ise yalnızca “K2 içerir” ifadesine bakmak yerine K2 vitamininin formu, günlük porsiyonda sağlanan miktar, formüldeki diğer bileşenler ve kullanım bilgileri birlikte incelenmelidir.
Takviye edici gıdalar normal beslenmenin yerine geçmez. Ürün etiketinde belirtilen tavsiye edilen günlük porsiyon aşılmamalı ve kullanım bilgileri dikkate alınmalıdır.
Kaynaklar
- National Institutes of Health (NIH) – Office of Dietary Supplements. Vitamin K: Fact Sheet for Health Professionals.
K1 (fillokinon) ve K2 (menakinon) ayrımı, MK-4–MK-13 sınıflandırması, MK-4 ve MK-7 formları, fermente ve hayvansal besin kaynakları için temel kaynak.
NIH – Vitamin K Fact Sheet for Health Professionals - National Institutes of Health (NIH) – Office of Dietary Supplements. Vitamin K: Fact Sheet for Consumers.
K vitamininin besin kaynakları ile takviyelerde kullanılan K1, MK-4 ve MK-7 formlarına ilişkin tüketici bilgileri için yararlanılabilir.
NIH – Vitamin K Fact Sheet for Consumers - Linus Pauling Institute, Oregon State University. Vitamin K.
K2 vitamininin menakinon formları, MK isimlendirmesi, natto ve diğer fermente gıdalardaki K2 formları ile MK-4/MK-7 ayrımına ilişkin bilgiler için kaynak.
Linus Pauling Institute – Vitamin K - U.S. Department of Agriculture (USDA) – FoodData Central.
Besinlerin vitamin ve besin ögesi içeriklerinin kontrol edilmesi için kullanılan resmi gıda kompozisyon veri tabanı. NIH de K vitamini besin verileri için USDA FoodData Central’ı kaynakları arasında göstermektedir.
USDA FoodData Central